Film-O-Rama Beter Beeld & Geluid, home cinema Nieuws Buis Agenda Bios Welbeschouwd Columns Film-O-Rakel Film-O-Rama Afmelden Profiel Aanmelden Registeren

 

15/10/2010

Lebanon

Hoewel een oorlog nooit door één persoon gevoerd wordt, is het leven van de soldaat al vaak als eenzaam en claustrofobisch bestempeld. Dalton Trumbo begon er mee in zijn aangrijpende roman “Johnny Got His Gun” uit 1939, maar dat het idee nog steeds niet gedateerd is, bleek wel toen afgelopen jaar de film Lebanon de bioscopen en festivals deed opschudden.



In de film volgen we vier soldaten die ten tijde van de Israëlisch-Libanese oorlog van 1982 samen een tank bemannen. Na een openingsshot van buiten de tank zien we Shmuel de tank binnenstappen. Hij neemt ons mee en wanneer het luik dichtgaat zitten ook wij voor anderhalf uur opgesloten in het metalen monster. Alles wat we zien speelt zich óf in de tank af, óf wordt getoond door een van de kijkgaten. Dit laatste doorbreekt een beetje de claustrofobische ervaring; we krijgen immers redelijk wat heldere shots van de buitenwereld bij daglicht. Het contrast tussen het leven buiten en het leven in de smerige tank vergroot echter wel de psychologische ervaring: de mannen zitten opgesloten, en wij met hen.

Dat de film volledig inzet op emotie en visuele middelen blijkt wel uit het magere verhaal. “We” zijn op een missie gestuurd ter ondersteuning van een groep soldaten, maar het hoe en wat blijft wat vaag. Eigenlijk boeit het ook niet; sterker nog, de onzekerheid heeft wederom een versterkend effect op de sfeer. Het politieke kader van de oorlog blijft dan ook helemaal buiten beschouwing. Het is een decor, maar het enige statement dat de film maakt, is dat oorlog op zich verschrikkelijk is. Goed, en er is dan één steek onder de gordel naar het gebruik van verboden wapens in de bewuste strijd: “Volgens internationaal recht zijn fosforgranaten verboden. We respecteren die wet en gebruiken de term fosfor niet.”

Net zoals het verhaal weinig om het lijf heeft, zo zijn ook de personages erg plat. Hierdoor krijgen we voornamelijk basale emoties te zien: angst, woede, frustratie en nog meer angst. Inleven in de vier mannen is dan ook lastig; iets waardoor de geestelijke ruimte in de tank nog een stukje kleiner wordt. Wanneer een groepsgevoel ontbreekt, kan de groep tot een last worden. Onderlinge frustraties blijven dan ook niet uit, maar niemand kan de ander uit de weg gaan.

Lebanon is een film die puur en alleen uit is op het creëren van emotionele effecten. Dat klinkt goedkoop, maar is het niet. Ruimtegebrek en onzekerheid zorgen voor een beklemmende sfeer en door zo'n onprettige ervaring te creëren, zet de film je aan het denken. Of beter gezegd: de film dwingt je tot nadenken, want als je je overgeeft aan het leven in de tank, is er anderhalf uur lang geen weg naar buiten. De zware oorlogsmachine die we allemaal zo vaak op het nieuws hebben gezien krijgt een gezicht, een persoonlijkheid. En die persoonlijkheid is niet zo onwrikbaar en allesoverwinnend als tanks zelf vaak doen vermoeden.

De dvd
Op de dvd van Homescreen staat naast een aantal trailers nog een kort knip-en-plak interview waarin enkele betrokkenen bij de film hun persoonlijke ervaring mogen vertellen. Het is te kort en fragmentarisch om echt iets toe te voegen.




DVD

24/09/2010

Homescreen

16:9 anamorphic

DD 5.1

16:9 anamorphic

Naam:
E-mail:

Uw e-mailadres wordt niet getoond.