Film-O-Rama Beter Beeld & Geluid, home cinema Nieuws Buis Agenda Bios Welbeschouwd Columns Film-O-Rakel Film-O-Rama Afmelden Profiel Aanmelden Registeren

 

09/09/2010

Calvaire

Gedonder in de Ardennen

Marc Stevens is een aan lager wal geraakte chansonnier, die zijn dagen vult met het optreden voor lusteloze bejaarden. Wanneer Marc rond de feestdagen vertrekt van zo'n gig in een bejaardentehuis komt hij met autopech langs de kant van een verlaten landweggetje in de Ardennen te staan, midden in een storm. Een zonderling genaamd Boris wijst hem de weg naar een herberg. Aldaar wordt hij ontvangen door een andere zonderling, de herbergier Bartel. Voor je “The Texas Chainsaw Massacre” kunt zeggen, rolt Marc van de ene krankzinnige en perverse situatie in de andere. De inteeltgemeenschap in de Ardennen heeft veel, heel veel kwaad in de zin.





Calvaire is duidelijk geinspireerd door Rednecksploitation-films als Deliverance en The Texas Chainsaw Massacre. Beide klassiekers gaan over gedonder op het platteland van Amerika, alwaar Rednecks nietsvermoedende toeristen verkrachten en/of vermoorden. In deze Amerikaanse films wordt gehint naar vele (seksuele) perversiteiten als inteelt, bestialiteit, necrofilie, verkrachting en moord. Zowel Deliverance als The Texas Chainsaw Massacre begonnen relatief rustig, alvorens te ontsporen in complete waanzin. In Calvaire is deze perverse krankzinngheid verplaatst naar ruraal Wallonië. En naast het wantrouwen tegenover het platteland voegt Calvaire nog twee horrorelementen toe aan de mix: religieuze waanzin en een verdraaiing van de klassieke genderrollen.

"Calvaire" betekent letterlijk zoveel als kruisgang. De kruisgang van Jezus keert meerdere malen, al dan niet vervreemdend vervormd, terug in de film. Marc Stevens wordt aanbeden door de bejaarden en hun verpleegsters, maar moet al snel een lijdensweg ondergaan. Hij wordt in het dorpje gezien als een wederkomst van Gloria, de voormalige vrouw van Bartel. En dan zijn daar nog de vele typische bedevaartskruisjes langs de weg waarop de Ardennen min of meer patent hebben. Er wordt in Calvaire gehint naar een religieuze waanzin binnen Bartel en zijn volgelingen. Het is een van de onbestemde aspecten van de film, die na een relatief ingehouden begin al snel verandert in een krankzinnig ritje in de hully gully, waarbij de kijker zijn ogen niet kan vertrouwen.

Niets in Calvaire is namelijk eenduidig. We weten niet of wat we zien echt is, en het wordt steeds meer duidelijk dat de dingen die we zien gekleurd zijn door de krankzinnigheid van de personages. Zijn de dwergen met rode jasjes in het bos er echt? Of komen ze slechts voort uit de slechte grap die Bartel aan het begin vertelt? Waarom denken meerdere mensen dat Marc Gloria is? Waarom is de hond van Boris geen hond? Waarom sneeuwt het het ène shot, regent het in het volgende en lijkt het afwisselend winter en herfst? Waarom dansen de stamgasten in zo'n verschrikkelijk absurde wijze? Wordt Marc Stevens door het gedwongen dragen van vrouwenkleren ook steeds meer een prototype "damsel in distress"? Wie is de kale man die op alle portretten in Bartels huis voortkomt? En wat gebeurt er nu eigenlijk tijdens het feestmaal? Het antwoord op geen van deze vragen is eenduidig, en de kijker kan er over doorspeculeren. Of niet, want het werkt beter om je gewoon te laten meeslepen door de waanzin.

Want wat Calvaire onderscheidt van het gros van de horror is juist het onverwachte. Verwijzingen zijn er volop, naar Don't Look Now, Deliverance, The Texas Chainsaw Massacre, maar ook naar Psycho, Halloween en vele andere horrorklassiekers. In Calvaire worden al deze familaire elementen verdraaid tot een uiterst nare en perverse sfeer, waarin alles mogelijk is en iedereen zich bevindt aan het randje van de waanzin. Door de hints naar (verknipte) seksualiteit, psychische stoornissen en religie ambigue te houden heeft de kijker nog ruimte om te interpreteren. Het is juist het element van onbestemdheid, in combinatie met de krankzinnigheid en de sterke regie die Calvaire zo knap maakt. Want regisseur Fabrice Du Welz maakt sterk gebruik van montage, camera en belichting om de film zo'n fysiek mogelijke ervaring te maken. Heftig en ontregelend.

De schijf
De film staat zeer netjes op de schijf, maar er is één groot mankement. Wat een interessante extra had kunnen zijn - een audiocommentaar van Fabrice du Welz - is in het Frans en niet ondertiteld. Het is een gigantische misser, want juist een audiocommentaar had bij deze film zeer verhelderend kunnen werken. Het blijft een bizarre keus van de distributeur om op de dvd-hoes te pochen met extra's die voor meer dan de helft van de Nederlandse bevolking geen nut zullen hebben. 



DVD

31/08/2010

Lumiere Home Entertainment

16:9 (2.35)

DTS

Nederlands

Naam:
E-mail:

Uw e-mailadres wordt niet getoond.