Film-O-Rama Beter Beeld & Geluid, home cinema Nieuws Buis Agenda Bios Welbeschouwd Columns Film-O-Rakel Film-O-Rama Afmelden Profiel Aanmelden Registeren

 

06/01/2010

Sherlock Holmes

Briljante brit wordt alcoholistische actieheld

Sherlock Holmes is een icoon. Zijn jagershoedje; zijn pijp; The Hound of the Baskervilles; “Elementary, my dear Watson”. De verhalen van Arthur Conan Doyle bevatten slechts enkele van deze elementen (het jagershoedje en de bekende uitspraak richting Watson hierboven komen niet letterlijk in de tekst voor) en zijn door latere incarnaties (het zij geschreven door andere schrijvers, het zij in films) bekend geworden. Veel Sherlockkenners zullen Basil Rathbone nog altijd zien als de ultieme filmincarnatie van Sherlock Holmes, maar regisseur Guy Ritchie breekt met deze film bewust met die voorganger. De nieuwe Sherlock Holmes is geen elitaire Brit met een stiff upper lip, maar een alcoholistische kroegvechter.




De nieuwe formule van Sherlock Holmes - meer actiegericht en ruiger - valt op zich te rechtvaardigen, aangezien Arthur Conan Doyle inderdaad een flinke dosis verslavingen aan zijn hoofdpersonage toebedeelde. Ook de vechtkunsten van Sherlock zijn terug te leiden tot de verhalen, en Watson is getrouwer aan de brontekst: geen dikkige goedzak, maar een charismatische sidekick. Guy Ritchie die hoog van de toren blaast dat zijn versie echter een stuk waarheidsgetrouwer is, is overdreven. In zijn actiegerichte aanpak slaat hij namelijk te ver door. 
Het is te begrijpen. Publiek loopt tegenwoordig sneller warm voor een actiefilm met oneliners dan een kleinschalig mysterie in een landhuis. De Sherlock Holmes verhalen zijn klassiek door de combinatie van beiden, maar voorgaande films waren toch voornamelijk hermetisch gesloten plattelandsmysteries die enige vorm van actie uit het oog verloren. Dat maakte de films juist zo charmant. De huidige Sherlock Holmes is nog steeds een uiterst intelligente speurder met oog voor detail, maar zijn oog voor detail en kansberekening wordt hier voornamelijk gebruikt om mensen de harses in te slaan. Het is geen verkeerde keuze, maar de film is teveel van het andere uiterste.

Er is namelijk naast de op actie gerichte aanpak ook sprake van een flinke dosis bovennatuurlijke elementen, al dan niet verklaarbaar. Het plot rondom een uit de dood opgestane magiër die aangesloten is bij een vrijmetselaarsachtige sekte grijpt terug op elementen uit de bovennatuurlijke horrorfilms, inclusief duivelse incantaties, pentagrammen en rituele moorden. Het verschilt niet veel van een klassiek Holmes-verhaal als The Hound of The Baskervilles, dat ook speelde met Britse folklore, maar ook hier weet het script geen maat te houden. De film slaat uiteindelijk teveel door naar een postmoderne versie van Holmes, waarbij de makers zich compleet zelfbewust zijn van de iconische status van het karakter, en er wel heel erg een showversie van maken.

Het is alsof alle nuances uit het verhaal gestript worden, maar dat heeft ook weer zijn voordelen. Voor mensen die praterige detectivedrama’s vervelend vinden is Sherlock Holmes wel te bekijken. Het overgrote deel van de film bestaat namelijk uit oneliners, goede actiescènes en perfect op elkaar ingespeelde acteurs. Robert Downey Jr. speelt Holmes alsof hij Iron Man speelt: als een charismatische en gevatte actieheld die soms iets te diep in het glaasje kijkt. Hij moet er voor oppassen dat het niet teveel een trucje wordt, maar voorlopig werkt het nog.  Rachel McAdams speelt een leuke femme-fatale-rol, en Jude Law is briljant als Dr. Watson.
Zijn Dr. Watson loopt namelijk niet meer constant achter de feiten aan, maar neemt door de gehele loop van de film ook eigen initatieven. Dit levert snelle dialogen op, waarbij Holmes en Watson elkaar verbaal afmaken. Het speelplezier is zichtbaar, en hoewel de humor soms wat plat is werkt de olijke sfeer aanstekelijk. Als men als kijker niet teveel uitgaat van eerdere incarnaties werkt Sherlock Holmes prima als een popcornfilm waarin de plot voortdendert, de actie adrenalineverhogend werkt en waarbij de technische kant goed verzorgd is.

Stijlen en sequels
De beregende straten van Victoriaans Londen worden op een heerlijk duistere manier gefilmd, waarbij de belichting een sfeer van oude horrorfilms echoot. De film is narratief duidelijk geplaatst binnen het Victoriaanse Londen, en ook de sets zijn heerlijk vervallen, met roestend koper en gebroken straatklinkers. De montage en het camerawerk  zijn echter duidelijk geworteld in deze tijd, waar Guy Ritchie zijn hyperactieve montagetrukjes en extreme slowmotion flink laat vieren. Het werkt om Holmes duidelijker neer te zetten als een grote blockbuster, en het werkt zeker adrenalineverhogend.

Voor fans van de Arthur Conan Doyle-verhalen zal het even slikken zijn, maar is men eenmaal gewend aan de stijlbreuk, dan valt te zien dat men redelijk getrouw probeert te zijn aan de verhalen. Niet-fans zal het een worst wezen, en uiteindelijk zullen beiden kunnen genieten van een degelijk gemaakte actiefilm. Tot het einde: want daar gaat de film toch echt compleet de mist in. De uitleg van het mysterie is prima, maar vergezocht, en men moet zich door wetenschappelijke onwaarschijnlijkheden heenworstelen. Het is echter geen blamage. De echte mislukking is de afwikkeling van de actie. De grote nemesis blijkt wel erg makkelijk te verslaan, en voor je het weet is de dreiging afgewend. Als dezelfde aandacht besteed was aan deze scène als aan enkele van de andere actiescènes dan had het minder anticlimactisch gevoeld.

Al met al is Sherlock Holmes geen slechte film, maar had het mysterie zelf sterker gekund. De film heeft daarnaast een aantal scènes waarin al een tweede vijand geïntroduceerd wordt. Deze vijand, die in de schaduwen blijft, trekt al een deel van de aandacht naar zich toe, en was een betere keuze geweest dan zwarte magiër Lord Blackwood. De film zet zichzelf op voor een vervolg, en dat is in dit geval storend. Het lijkt erop dat Ritchie, Downey Jr. en Law wisten dat ze een hit in handen zouden hebben, of er tenminste op hoopten. Deze film is bedoeld als een nieuwe introductie, en daarin slaagt hij zeker, maar het gevoel blijft dat men bezig is de plot op te zetten voor een grotere reeks en men daardoor minder tijd heeft gestoken in het huidige verhaal. Als de vervolgfilm (die er zeer waarschijnlijk komt) zich naast de actie ook iets meer richt op de plot, zullen zuurpruimen en Holmes-puristen als ik tevredener zijn, en krijgt het reguliere publiek een sterker vervolg op een toch al niet verkeerde crowdpleaser.


Plaats uw reactie

fred op 07/01/2010

is bedoelt > is bedoeld
Ralph op 07/01/2010

Wie kotst kan de gal verwachten
inderdaad. dankjewel:) het is aangepast
Springrose op 07/01/2010

I used to have an open mind but my brains kept falling out
Uit de trailer viel me de wisselwerking van Downey Jr/Law al op. En als je meer de actiegerichte kant opgaat lijken sommige zalen als het plot een beetje in het water te vallen. Maar het lijkt me een leuke film dus ik zal 'm zeker gaan zien.
Kees van Dijkhuizen op 07/01/2010

Ik heb hem net gezien en vond hem geweldig! Actiegericht, ja, maar een charismatische Downey Jr. maakt een hoop goed!
Arnoud Goos op 11/01/2010

I'm not even supposed to be here today.
Uiteindelijk best een leuke film (en idd even slikken voor de doyle fans), maar ik vind wel dat ritchie de film teveel heeft ge-ritchie-fiseerd.. de slowmotion actie, vlotte montage... het had allemaal wat minder gemogen voor mij... downey is wel erg op zijn plek inderdaad.
Christian op 14/01/2010

Aardige film, niet meer niet minder. Leuk verhaaltje, goede casting en ze hebben het personage een stuk hipper gemaakt. Soms past het camerawerk, met name de beeldvertragingen, niet helemaal bij de setting (soms iets te MTV). De soundtrack is top, maar had met Hans Zimmer ook niet anders verwacht. Helaas wel een film die ik waarschijnlijk snel vergeten ben en zal dan ook niet de dagen aftellen tot het vervolg. 7/10
Ralph op 18/01/2010

Wie kotst kan de gal verwachten
Leuke film, maar totaal inwisselbaar en dus zo weer vergeten. Het acteerwerk was goed, de montage af en toe storend, dus gemiddeld genomen is de film erg gemiddeld;)
Naam:
E-mail:

Uw e-mailadres wordt niet getoond.